Yatırım Sözlüğü

Tamamlama Vizesi

Yatırım Teşvik Belgesi alınarak yapılmış bir yatırımın tamamlandığına dair verilen onaydır.

Tapu Senedi

Bir gayrimenkulün sahibini gösteren, Tapu Sicil Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş resmi belgeye denir. Gayrimenkuller dışında, bağımsız ve süreli hakların kurulumunda da tapu senedi düzenlenebilmektedir.

Tarıma Dayalı İhtisas Organize Sanayi Bölgesi (TDİOSB)

Tarım ve sanayi sektörünün entegrasyonunu sağlamaya yönelik tarıma dayalı sanayi girdisini oluşturan bitkisel ve hayvansal üretimin ve bunların işlenmesine yönelik sanayi tesislerinin yer aldığı mal ve hizmet üretim bölgesidir.

Tasarım

Ürünün tümü veya bir parçasının ya da üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümüdür.

Tek Durak Ofis

Yatırımcıların yatırımları ile ilgili bürokratik işlemlerinin tek bir merci üzerinden en kısa sürede sonuçlandırılmasını sağlayan ve bünyesinde uzmanları çalıştıran idarî yapıdır.

Tek Hat Şeması

Yenilenebilir enerji yatırımlarında talep edilen, elektrik/ elektrik-elektronik mühendisi onaylı olan ve elektrik dağıtım sistemini gösteren şemadır.

Tek Pencere Sistemi

13.08.2018 tarihine kadar mükelleflerin gümrük ile ilgili işlemleri (ithal makine-ekipman, dahilde işleme vb.) için veri girişi yaptığı e-devlet kapsamında yer alan uygulamadır

TEKMER

Teknoloji Geliştirme Merkezlerinin kısaltması olup, kurulma kriterleri ve nitelikleri KOSGEB tarafından belirlenen; teknoloji/yenilik odaklı girişimcilere ilk dönemlerinde (kuluçka) iş geliştirme, mali kaynaklara erişim, yönetim, eğitim, danışmanlık, mentörlük, ofis ve ağlara katılma, hızlandırıcı programları gibi hizmetleri veren yapılardır.

Teknik Destek Programı

Kalkınma Ajanslarının yerel ve bölgesel kalkınmaya katıkıda bulunabilecek çalışmalar için kendi personeli eliyle veya zorunluluk hallerinde hizmet alımı yoluyla kâr amacı gütmeyen kurum ve kuruluşların kurumsal nitelikli ve kapasite geliştirici faaliyetlerine sağladığı destek programıdır.

Tekno Yatırım Destek Programı

29.04.2014 tarih ve 28986 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Teknolojik Ürün Yatırım Destek Programı Yönetmeliği çerçevesinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından teknolojik ürün üreticilerine sunulan destekleri içeren programdır.

Teknokent

Üniversitelerin, araştırma kurumlarının ve sanayi kuruluşlarının aynı ortam içerisinde araştırma, geliştirme ve inovasyon çalışmalarını sürdürdükleri, katma değerli ürünler ortaya çıkardıkları, birbirleri arasında bilgi ve teknoloji transferi gerçekleştirdikleri; akademik, ekonomik ve sosyal yapının bütünleştiği organize araştırma ve iş merkezidir.

Teknoloji Geliştirme Bölgesi

Üniversitelerin, araştırma kurumlarının ve sanayi kuruluşlarının aynı ortam içerisinde araştırma, geliştirme ve inovasyon çalışmalarını sürdürdükleri, katma değerli ürünler ortaya çıkardıkları, birbirleri arasında bilgi ve teknoloji transferi gerçekleştirdikleri; akademik, ekonomik ve sosyal yapının bütünleştiği organize araştırma ve iş merkezidir.

Teknoloji Odaklı Sanayi Hamlesi Programı (TOSHP)

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının belirlediği orta-yüksek ve yüksek teknolojili öncelikli ürün listesindeki ürünlere ilişkin yatırımların desteklenmesine yönelik programdır.

Teknoloji Transfer Ofisi (TTO)

Teknoloji geliştiren AR-GE kurum ve kuruluşları ile teknolojiyi kullanan sanayi şirketleri arasında bilgilendirme, koordinasyon, araştırmayı yönlendirme, yeni AR-GE şirketlerinin oluşturulmasını teşvik etme, işbirliği geliştirme, fikri mülkiyet haklarının korunması, pazarlanması, satılması, fikri mülkiyetin satışından elde edilen gelirlerin yönetilmesi konularında faaliyet gösteren yapıdır.

Teminat

Finans sağlayan kurumların yatırımcılardan başvuruları sırasında talep ettikleri ve paraya dönüştürülebilme hızıyla sağlayacakları finansman riskini belli bir ölçüde güvence altına aldıkları banka teminat mektubu, Kredi Garanti Fonu Anonim Şirketi (KGF) kefalet mektubu, gayrimenkul ve menkul değerler gibi araçlardır.

Temlik

Alacak hakkının bir başkasına devredilmesidir.

Tevsi Yatırım

Mevcut bir yatırıma üretim hattı veya makine ve teçhizat ilavesiyle kapasitenin artırılmasına yönelik olan ve mevcut tesis ile alt yapı müşterekliği oluşturarak bir bütün teşkil eden yatırımlardır.

TEYDEB

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırmalar Kurumu (TÜBİTAK) Başkanlığı’nın sunduğu teşvik ve destekleri yürüten Teknoloji ve Yenilik Destek Programları Başkanlığının kısaltmasıdır.

Ticaret Borsası

Yeterli arz ve talebi bulunan, dayanıklı ve saklanabilir nitelikteki mislî malların (hububat, pirinç vb.) alınıp satıldığı ve bu işi yapanların üye olmasının 5174 sayılı kanun gereği zorunlu olduğu kamu kurumu niteliğindeki kuruluştur.

Ticaret Odası

Nitelikleri ve asgari üye sayısı 5174 sayılı kanunda belirlenen tacirlerin meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak, müşterek ihtiyaçlarını karşılamak ve mevzuatla kendisine verilen diğer görevleri yerine getirmek amacıyla kurulmuş olan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşudur.

Ticaret Sicil Belgesi

Tacirlerin kurduğu şahıs veya sermaye şirketlerinin ticaret sicilinde kaydının bulunduğunu gösteren ve Ticaret / Ticaret ve Sanayi Odaları tarafından verilen destekleyici belgedir.

TİM

Türkiye İhracatçılar Meclisi’nin kısaltması olup, Türkiye ihracatının özel sektör kanadının en üst örgütü olarak ihracatçıları yurt içinde ve yurt dışında temsil eden kuruluştur.

TKDK

Avrupa Birliği’nin aday ve potansiyel aday ülkelere yönelik katılım öncesi yardım aracı kırsal kalkınma (IPARD) programı kapsamında sunduğu desteklerin ülkemizin 42 ilinde yürütülmesinden sorumlu olan Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu’nun kısaltmasıdır.

TOBB

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin kısaltması olup, odalar ve borsalar arasındaki birlik ve dayanışmayı temin etmek, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, oda ve borsa mensuplarının meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak, bunların birbirleriyle ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak üzere, meslek disiplinini ve ahlâkını korumak, ülkenin kalkınması, ekonominin gelişmesi için gerekli çalışmaları yapmak ve ilgili Kanunda belirtilen hizmetleri yerine getirmek amacıyla kurulan, tüzel kişiliğe sahip, kamu kurumu niteliğinde meslek üst kuruluşudur.

Toprak Koruma Kurulu

Her ilde Vali başkanlığında ve Tarım ve Orman İl Müdürü başkan yardımcılığında en az 9 üyeden oluşan, tarım arazilerinin korunması, geliştirilmesi ve verimli kullanılmasına yönelik proje geliştirme, inceleme, değerlendirme ve izleme yetkisi bulunan, tarım arazilerini korumak üzere gerekli tedbirleri almakla yetkili olan kuruldur.

TOSHP Öncelikli Ürün Listesi

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından dış ticaret verileri, talep gelişimi, rekabet yoğunluğu gibi çeşitli kriterler dikkate alınarak belirlenen, orta-yüksek ve yüksek teknolojili sektörlerdeki ürünlerin ve bu sektörlerin gelişimi için kritik ürünlerin yer aldığı listedir.

TSE

Türkiye içinde yasal düzenlemelerle mecburî veya ihtiyatî tutulan Türk standartlarını her türlü madde ve mamüller ile usul ve hizmet açısından belirlemeye yetkili kurum olan Türk Standardları Enstitüsü’nün kısaltmasıdır.

TÜBİTAK

Ülkemizde akademik ve endüstriyel araştırma geliştirme çalışmalarını ve yenilikleri desteklemek amacıyla kurulan Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu’nun kısaltmasıdır.

TÜİK

Resmî istatistikleri belirlediği ulusal ve uluslararası standartlara göre derlemek ve yayımlamakla görevli olan Türkiye İstatistik Kurumu’nun kısaltmasıdır.

Türk Patent ve Marka Kurumu

Patentler, faydalı modeller, markalar, coğrafi işaretler, geleneksel ürün adları, tasarımlar ile entegre devre topoğrafyalarının tescilini ve bu hakların korunması ile ilgili işlemleri yürüten kamu kurumudur.

Turquality Programı

Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülen, küresel arenada markalaşmak isteyen firmalara yönelik olan dünyanın ilk ve tek devlet destekli marka programıdır.

Tüzel kişi

Belli bir amacı gerçekleştirmek üzere kurulmuş ve bağımsız bir hukuki kişiliğe sahip; hak, varlık ve borçlara sahip olabilme kudreti olan kişi veya mal topluluğudur. Örnek: Limited şirket